ارزیابی کیفیت آب آشامیدنی و کشاورزی در چشمه های منطقه شمال دشت قزوین

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

3 گروه هیدروژئوشیمی، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور

چکیده

منابع آب زیرزمینی مهم ترین منبع برای مصارف مختلف از جمله آشامیدن و کشاورزی می باشند. در منطقه دشت قزوین وجود این منابع از جمله چشمه ها به علت معیشت و استفاده مردم از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مطالعه، به بررسی 15 چشمه نمونه برداری شده در سال 1392 پرداخته شده است. هدف از انجام این پژوهش بررسی کیفیت چشمه های منطقه شمال دشت قزوین براساس مصارف شرب و کشاورزی بود. بدین منظور طبقه بندی کیفی برای مصارف آشامیدن به کمک روش شاخص کیفی آبWQIو برای مصارف کشاورزی از طبقه بندی های ویلکاکس، درصد سدیم و RSC استفاده گردید. نتایج بررسی ها نشان داد که براساس روش WQIحدود 93 درصد چشمه های مورد بررسی در محدوده خوب و عالی و حدود 7 درصد در محدوده ضعیف واقع شده است. براساس روش طبقه بندی ویلکاکس حدود 80 درصد نمونه ها در محدوده کم شور و مناسب برای کشاورزی (C2S1) قرار دارند و 20 درصد آن شور و برای مصارف در مواقع ضروری(C3S1)است. برای طبقه بندی بر مبنای درصد سدیم حدود 80 درصد از نمونه های مورد بررسی در وضعیت عالی، خوب و قابل قبول قرار دارند و 20 درصد آن وضعیت مشکوک دارد. همچنین طبق رده بندی کیفی RSC حدود 93  درصد نمونه ها مناسب و قابل قبول هستند و 7 درصد بقیه وضعیت نامناسب دارد. بطور کلی باتوجه به طبقه بندی های مذکور چشمه های منطقه مورد مطالعه برایمصارف شرب و کشاورزی وضعیتی مطلوب و مناسب دارند و تعداد کمی از آن ها نیاز به بررسی و پایش مجدد دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Drinking and Agricultural Water Quality in the North of Qazvin Plain's Springs

نویسندگان [English]

  • B. Talebi 1
  • N. Sajjadi 2
  • T. Sharmad 3
1 Environmental Management Dept.., Islamic Azad University, Tehran North Branch
2 Dept. of Environmental Management, Islamic Azad University, Tehran North Branch
3 Dept. of Hydrogeochemistry, Geological Survey and Mineral Exploration of Iran
چکیده [English]

Groundwater is the most important source for various uses, including drinking and farming requirements. In Qazvin plain region the existence of these resources such as springs are very important for livelihood and consumption of the region’s population. In this study, fifteen springs were sampled in 2013. The aim of this study was to evaluate water quality of springs in the north region of Qazvin plain for drinking and agricultural purposes. For this purpose, for classification of water quality for drinking water, the Water Quality Index (WQI) method and for agricultural water usages, Wilcox classification, sodium percentage and RSC was used. The results indicated that among springs evaluated, based on the WQI method, about 93 percent of them were categorized in good and excellent range and about 7 percent in poor range. Based on Wilcox classification, about 80 percent of samples were categorized in the range of low salt level suitable for agriculture (C2S1), and 20 percent were categorized as salty and should only be used when necessary(C3S1). The classification based on the percentage of sodium, showed that about 80 percent of the samples examined were in excellent, good and acceptable conditions and 20 percent were in uncertain status. Similarly, according to RSC rankings, about 93 percent had acceptable quality, and 7 percent had poor quality. In general, according to the results of classification of this study area, springs were suitable and favorable for drinking and farming purposes and a few need further monitoring and investigation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Schoeller Diagram
  • Water Quality Index
  • Wilcox Classification
  • Percent Sodium
  • RSC
  • Qazvin Plain

رحمانی، ز.، غلامی، م.، خوشنویس زاده، آ. و رضایی کلانتری، ر.1392. بررسی کیفیت منابع آب شرب شهرستان بوئین زهرا با استفاده از روش GWQI . نشریه دانشگاه علوم پزشکی البرز، 2(3): 155-147.

زلکی بدیلی، ن.، سالاری، م.، صیاد، غ. و حمادی، ک. 1392. بررسی روندتغییراتفراسنجهایکیفی آبرودماروندرحوضه یآبخیزسدمارون. مجله مهندسی منابع آب، 50(16):37-6.

ورقچی، ف.، خاشعی سیوکی، ع. و شجاعی سیوکی، ح. 1389. بررسی آلودگی آب های زیرزمینی دشت مشهد به منظور ارزیابی شاخص های آب شرب با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی. نخستین کنفرانس ملی پژوهش های کاربردی منابع آب ایران، کرمانشاه.

عزیزی، ف. و محمد زاده، ح. 1391. پهنه بندی آسیب پذیری و ارزیابی تغییرات مکانی کیفیت آبخوان دشت امامزاده جعفرگچساران با استفاده از شبیه DRASTIC   و شاخص کیفی GWQI. مجله مهندسی منابع آب، 5(13): 17-1.

Alobaidy,A.M., Al-Sameraiy,M.A.& Majeed, A. 2010. Evaluation of treated municipal wastewater quality for irrigation.  Journal of Environmental Protection, 1: 216-225.

Asiwaju-Bello, Y.A., Olabode, F.O., Duvbiama, O.A., Iyamu, J.O., Adeyemo, A.A. & Onigbinde, M.T. 2013. Hydrochemical Evaluation of Groundwater in Akure Area, South-western Nigeria, for Irrigation Purpose. European International Journal of Science & Technology, 2(8):235-249.

BIS. 2003. Indian Standard drinking water specifications IS 10500:1991. Bureau of Indian Standards. New Delhi.

Celiker, M., Yildiz, O. & Sonmezer, Y.B. 2014. Assessing the Water Quality Parameters of the Munzur Spring, Tunceli, Turkey. Ekoloji, 23(93):43-49.

Edet, A.E. 2010. The development of a groundwater quality Index for the Niger Delta Region. XXXVIII IAH Congress, Groundwater Quality Sustainability, Krakow. Poland.

Gummadi, S., Swarnalatha, G., Venkataratnamma, V. & Vishnuvardha, Z. 2014. Determination of Water Quality Index for Groundwater of Bapatla Mandal-Guntur District- Andhra Pradesh- India. International Journal of Engineering Research & Technology, 3(3):77-80.

Janardhana Raju, N., Ram, P.  & Dey, S. 2009. Groundwater quality in the lower Varuna River basin, Varanasi district, Uttar Pradesh. Journal of the Geology Society of India, 73(2):178-192.

Muiwa, J.K., Mwega, B.W. & Kigomo, M.K. 2013. Hydrogeochemical analysis and evaluation of water quality in Lake Chala catchment area, Kenya. Global Advanced Research Journal of Physical and Applied Sciences, 2(1): 1-7.

Parastar, S., Jalilzadeh, A., Poureshg, Y., Hashemi, M., Rezaee, A. & Hossini, H. 2015. Assessment of national sanitation foundation water quality index and other quality characterization of Mamloo dam and supporting streams. International Journalof Environmental Engineering, 4(3):1-7.

Pawar, R.S., Panaskar, D.B. & Wagh, V.M. 2014. Characterization of groundwater Using Water Quality index of solapur industrial Belt, Maharashtra, India. International Journal of Research in Engineering & Technology, 2(4):31-36.

Salarian, M., Najafi, M., Hosseini, S.V.  & Heydari, M. 2015. Classification of Zayandehrud River Basin Water Quality Regarding Agriculture, Drinking, and Industrial Usage. American Research Journal of Civil and Structural Engineering, 1(1):1-9.

Sappa, G., Ergul, S. & Ferranti, F. 2014. Water quality assessment of carbonate aquifers in southern Latium region, Central Italy: a case study for irrigation and drinking purposes. Applied Water Science, 4:115-128.

Schoeller, H. 1962. Les Eaux Souterraines. Masson et Cie. Paris, France.

Silva, M.C.R., Albuquerque, M.T.D. & Ribeiro, L. 2008. Use OF Water Quality Index to Evaluate the Influence of Anthropogenic Contamination of Groundwater Chemistry of a Shallow Aquifer, Loures Valley, Lisbon, Portugal.  Global Groundwater Resources and Management- The 33rd International Geological Congress, General Symposium: Hydrogeology, Oslo (Norway).

Singh, P., Tiwari, A. k. & Singh, P.K. 2014. Assessment of Groundwater Quality of Ranchi Township Area. Jharkhand. India by Using Water Quality Index Method. International Journal of Chem Tech Research, 7(1):73-79.

Wilcox, L.V. 1955. Classification and Use of Irrigation Waters. U.S. Department of Agriculture, Circular 969, Washington DC.

World Health Organization (WHO). 2011.Guidelines for Drinking-water Quality. 4th Ed. Geneva, Switzerland.